6. URAZY


Urazy głowy | Ciała obce | Krwotok z tętnicy szyjnej | Klatka piersiowa | Kręgosłup i miednica | Jama brzuszna | Kończyny

  1. Urazy głowy:

    1. rana głowy - uszkodzenie skóry głowy bez uszkodzenia kości czaszki

      postępowanie : opatrunek chłonący,

    2. obrażenia głowy z uszkodzeniem kości czaszki

      objawy : krew z płynem rdzeniowo-mózgowym wypływa z rany, uszu lub nosa ( sprawdzamy poprzez przyłożenie kompresu do krwi: jeśli krew w miarę odległości od rogu kompresu będzie stawała się coraz bardeziej żółta to jest w niej płyn rdzeniowo-mózgowy), zaburzenia świadomości (główny obiaw urazu mózgu)

      postępowanie : wyjałowiony opatrunek chłonący, stabilizacja odcinka szyjnego kręgosłupa, pozycja półsiedząca,

    3. obrażenia wewnętrzne głowy bez uszkodzenia kości czaszki (przerwanie którejś z opon mózgowych, wstrząśnienie lub stłuczenie mózgu)

      objawy : nudności lub wymioty, ból, ew. zawroty głowy, możliwa krótkotrwała utrata przytomności, zaburzenia równowagi, niepamięć wsteczna

      postępowanie : pozycja półsiedząca, ewentualnie opatrunek chłonący na miejsce wycieku, natychmiastowa pomoc lekarska,

       UWAGA! 
      Każda pourazowa utrata przytomności lu inne objawy neurologiczne wymagają niezwłocznej pomocy lekarskiej!

    4. krwotok z nosa

      postępowanie : w pozycji siedzącej, z głową pochyloną do przodu wydmuchać nos, zacisnąć skrzydełka nosa na około 10 minut, krwi nie łykać, sprawdzić - jeśli krwawienie nie ustępuje, ponownie zacisnąć na 10 minut, jeśli krwawienie nadal nie ustaje, to poszkodowanego należy przetransportować do lekarza,

    5. złamanie żuchwy

      postępowanie : stabilizacja kręgosłupa szyjnego, pozycja przodozgryzu, wezwać pomoc lekarską,

  2. Ciała obce

    1. w uchu

      postępowanie : jęśli jest widoczne i możliwe do usunięcia to próbujemy je usunąć, jeśli jest wbite lub niewidoczne, to ciało obce zabezpieczyć opatrunkiem i transport do lekarza,

       UWAGA! 
      Nie wlewamy nic do ucha!

    2. w nosie

      postępowanie : wydmuchać, dalej jak przy ciele obcym w uchu,

    3. w gardle

      postępowanie : jeśli ciało obce jest widoczne i możliwe do usunięcia, to próbujemy je usunąć, jeśli jest wbite lub niewidoczne, to wzywamy pomoc lekarską lub transportujemy do lekarza

    4. w tchawicy

      postępowanie : jak przy
       zadławieniu 

    5. w oku

      postępowanie : ciało obce próbujemy wyjąć rogiem kompresu lub czystej chusteczki higienicznej, jeśli się nie udało, to przemyć oko pod zimną, bieżącą wodą, strumień wody kierujemy od wewnętrznego do zewnętrznego kącika oka, większe ciała obce unieruchamiamy i zasłaniając oboje oczu transportujemy do lekarza okulisty; ze względu na silne zaburzenia poczucia równowagi i bezpieczeństwa staramy się zapewnić poszkodowanemu maksymalny komfort psychiczny, np.: trzymając go za rękę,

       UWAGA! 
      Nie podajemy żadnych kropli do oczu ani maści!

    6. w tułowiu i głowie

      postępowanie : nie wyjmujemy, unieruchamiamy i wzywamy pomoc lekarską

    7. w kończynach

      postępowanie : wyjmujemy, jeśli grozi pogłębieniem urazu, jeśli nie, to unieruchamiamy i wzywamy pomoc lekarską

  3. Krwotok z tętnicy szyjnej

    postępowanie : uciśnięcie palcami w miejscu krwawienia lub założenie opatrunku uciskowego przy pomocy przeciwległego ramienia (tzw. małpka)

  4. Klatka piersiowa:

    1. złamanie obojczyka

      objawy : charakterystyczny schodek, wyczuwalny przez skórę, postępowanie : przybandażowanie kończyny do klatki piersiowej, ograniczenie poruszania

    2. złamanie żebra

      postępowanie : pozycja półsiedząca, żebro jest wystarczająco unieruchomione przez mięśnie, podczas transportu można obandażować klatkę piersiową bandażem elastycznym dla zwiększenia komfortu psychicznego,

    3. złamanie żeber

      objawy : charakterystyczne, miejscowe zapadnięcie się klatki piersiowej,

      postępowanie : jeżeli żebra tworzą tzw. okienko (kilka złamanych żeber po jednej stronie klatki piersiowej) to przybandażowujemy coś cienkiego, twardego i płaskiego (np.: zeszyt) w miejscu połamanych żeber, pozycja półsiedząca jeśliposzkodowany jest przytomny, pozycja boczna ustalona na połamanych żebrach jeśli poszkodowany jest nieprzytomny,

    4. odma

      Obecność powietrza w worku opłucnowym powoduje zmianę ciśnienia w obrębie klatki piersiowej i możliwość ucisku na płuca,

      przyczyny : przebicie opłucnej (ciałem obcym, żebrem), pęknięcie płuca w wyniku nacisku lub zmiany ciśnienie (np. uraz kierownicowy),

      objawy : świszcząsy oddech, ból w klatce piersiowej, może wystąpić krwista wydzielina z ust lub krwisty kaszel, duszności, przyspieszone tętno, zaburzenia świadomości

      postępowanie : przy każdej ranie klatki piersiowej : założenie opatrunku trójstronnego zastawkowego - hermetycznego (gaza, folia, plaster), u osób przytomnych pozycja półsiedząca, u osób nieprzytomnych pozycja boczna ustalona na uszkodzonej stronie,

       UWAGA! 
      Znaczne zagrożenie wstrząsem - niezwłoczne wezwanie pomocy lekarskiej!

  5. Kręgosłup i miednica:

    1. złamanie kręgosłupa w odcinku szyjnym

      postępowanie : założenie kołnieża stabilizującego kręgosłup w odcinku szyjnym, wypełnienie krzywizn fizjologicznych, ochrona przed wychłodzeniem,


    2. złamanie kręgosłupa w odcinku piersiowym lub lędźwiomym

      postępowanie : wypełnienie krzywizn fizjologicznych, ochrona przed wychłodzeniem,

       UWAGA! 
      W obu przypadkach nie poruszać poszkodowanym przy badaniu, nie przemieszczać!


    3. złamanie miednicy

      postępowanie : wezwać pomoc lekarską, w przypadku konieczności przemieszczenia unieruchomić nogi, jeśli są obok siebie (ósemka na staw skokowy),

       UWAGA! 
      Nie poruszać nogami podczas badania, nie transportować. Przemieszczanie poszkodowanego z uszkodzonym kręgosłupem lub miednicą jest konieczne wyłącznie w przypadku, kiedy dalsze pozostanie w miejscu wypadku zagraża jego życiu!

  6. Jama brzuszna (tępe urazy brzucha, wyrostek, rany brzucha)

    1. tępe urazy brzucha

      objawy : silny ból brzucha, napięte mięśnie brzucha, twardy brzuch,

      postępowanie : pozycja z podkurczonymi nogami, nie podawać nic do picia ani do jedzenia, wezwać pomoc lekarską, zabezpieczyć przed utratą ciepła,

       UWAGA! 
      Urazy tego typu mogą powodować wstrząs! Nie stosować zimnych okładów!


    2. zapalenie wyrostka robaczkowego

      objawy : silny ból w prawej dolnej częsci brzucha, podwyższona temperatura, kłopot z podgięciem prawwej nogi, mniej boli przy naciskaniu a bardziej przy puszczaniu,

      postępowanie : pozycja z podkurczonymi nogami, nie podawać nic do picia ani do jedzenia, transport do lekarza,

       UWAGA! 
      Bez szybkiej pomocy lekarskiej może dojść do zapalenia jamy otrzewnej, a wrezultacie do śmierci!


    3. rany brzucha

      postępowanie : czysty opatrunek zebezpieczony folią, rana pozioma - pozycja z podkurczonymi noami, rana pionowa - pozycja leżąca,

    4. ból brzucha

      postępowanie : przeprowadzić wywiad (czy był uraz brzucha, czy jest biegunka, co jadł, czy nie są to bóle menstruacyjne)
    5. niestrawność - krople żołądkowe lub miętowe,
    6. biegunka - węgiel lekarski, dużo płynów do picia (woda, gorzka herbata, odgazowana cola, niegazowana woda mineralna),
    7. bóle menstruacyjne - leki przeciwbólowe i ewentualnie rozkurczowe (No-Spa).

  7. Kończyny

    1. złamanie

    2. kończynę unieruchamia się w pozycji biologicznej, w szczególnych przypadkach w pozycji, jaką przyjmie poszkodowany,
    3. rękę unieruchamia się przymocowując ją do klatki piersiowej badż zakładając chustę trójkątną
    4. nogę zdrową przykłada się do uszkodzonej, związuje nad i pod kolanami (nigdy w miejscu, w którym jest uszkodzenie), oraz zakłada się ósemkę na stawy skokowe,
    5. w przypadku złamania otwartego należy kończynę ustawić z wycišgiem w pozycji fizjologicznej, a następnie ranę opatruje się wyjałowionym opatrunkiem
    6. drobne korekty położenia wykonujemy na tzw. wyciągu - ostrożnie pociąga się wzdłuż osi kończyny
    7. przy złamaniu szyjki kości udowej (noga krótsza, nie naturalnie ułożona) unieruchamiamy wyłącznie do transportu poprzez założenie ósemki na stawy skokowe,

    8. zwichnięcie

      postępowanie : kończynę unieruchamia się w pozycji, jaką przyjmie poszkodowany - traktować jak złamanie,

    9. skręcenie

    10. przy nieznacznej bolesności, niedużym obrzęku i zachowanej ruchomości stawu - opatrunek z banaża elastycznego (nie bandażować zbyt mocno),
    11. przy znacznej bolesności, dużym ubrzęku i ograniczonej ruchomości stawu traktowć jak złamanie,
    12. przy obrzęku stosować okłady z altacetu
    13. skontaktować się z lekarzem

    14.  UWAGA! 
    15. Nie nastawiamy żadnych złamań ani zwichnięć!
    16. W przypadku unieruchomienia kończyn dolnych poprzez przywiązanie jednej do drugiej należy włożyć coś pomiędzy kończyny w celu wypełnienia krzywizn fizjologicznych (np.: koc, ubranie), co ustawi je równolegle do siebie, w osi symetrii ciała i zabezpieczy przed powstawaniem ognisk martwicy!



--=> Uszkodzenia naczyń krwionośnych <=--             --=> Strona główna <=--          --=> Następstwa działania ciepła i zimna <=--